Paslanmaz çelik, paslanmaya karşı dayanıklı olması sebebiyle tercih edilen bir çelik cinsidir. Bu çelik cinsi, paslanmaz adını alabilmesi için belirli bir oranda krom içermektedir. Çeliğin içerisindeki krom, çeliğin oksijenle temas ettiğinde krom-oksit adında ince bir film tabakası oluşturmasını sağlar. Bu ince film, çeliği paslanmaya karşı korur ve belli bir miktardan fazla krom içerikli çelik paslanmaz çelik adını alır.

Ayrıca çeliğin içerisine eklenen birçok farklı element, çeliğin korozyon dayanımının artmasına veya azalmasına yol açabilir. Örneğin çeliğe ilave edilen nikel, krom elementiyle bir araya gelerek paslanmaz çeliği, paslanmaya karşı daha da kuvvetli hale getirir. Aynı şekilde molibden elementi de, krom ve nikelle bir araya geldiğinde, korozyon direnci daha da artmış olur. Öte yandan kükürt, karbon gibi elementlerin çeliğin içerisindeki oranın artması, korozyon dayanımını düşürür.

Bu tip paslanmaz çelikler düşük karbon içerirler ve %12-18 arasında Cr içerirler. Orta düzeyde korozyon dayanımı sağlarlar.

Östenitik çelikler gibi kolay şekil verilemezler. Manyetik özellik gösterirler ve ısıl işlemle dayanımları arttırılamaz.

Bazı Kullanım Yerleri : Mutfak gereçleri, dekoratif uygulamalar, otomobil şasi parçaları, egzoz elemanları, sıcak su tankları…

Yüksek sıcaklıklarda östenitik yapıya sahip olan ve% Cr miktarı %0,1 ‘den fazla olan paslanmaz çeliklere su verilirse,östenitik yapı, martenzitik yapıya dönüşür.Martenzitik yapı, mukavemeti ve sertliği yüksek olan bir yapıdır fakat;kırılganlığı da nispeten daha fazladır. Fazla sertlik kırılganlığı da doğuracağından, imalat aşamasında tavlama yapılarak sertliği bir miktar düşürülebilir ve dayanımı istenilen düzeye getirilebilir.Orta düzeyde korozyon dayanımları vardır, ısıl işlem uygulanabilir, manyetiktir ve kaynak edilebilme kabiliyetleri düşüktür.Bazı Kullanım Yerleri;Bıçaklar, ameliyat aletleri…

Paslanmaz çeliğin içerisinde nikel katıldığında, oda sıcaklığında östenitik yapı elde edilmiş olur. Oda sıcaklığında sağlanan östenitik yapı,malzemelere plastik şekil verme imkanı, yüksek dayanım ve iyi korozyon dayancı sağlar. Mekanik dayanımları ısıl işlemle arttırılamaz ancak;soğuk şekil verme ile arttırılabilir. Normalde manyetik olmayan bu tip çelikler,soğuk şekil verme ile birlikte kısmi olarak manyetik özellik de kazanabilirler.İyi kaynak edilebilme

kabiliyetleri vardır, hijyeniktirler, düşük sıcaklıktaki darbe dayanımları iyidir. Bazı Kullanım Yerleri;Makine ve imalat sanayi, mimari uygulamalar,gıda işleme ekipmanları…

Bu tip çelikler aynı anda hem ferritik hem de östenitik yapıyı bir arada bulundurur. Bu iki yapıyı bir arada bulundurdukları için, hem yüksek mukavemet,sertlik hem de tokluk özelliklerini aynı anda sağlar. Korozif ortamlardaki yorulma dayanımı çok iyidir. İyi kaynak edilebilirlik ve şekil verme özellikleri vardır.Bazı Kullanım Yerleri:Deniz ve tuzlu su ortamında, petrokimya sektöründe, eşanjör imalatında…

Paslanmaz çeliğe, paslanmazlık özelliği kazandıran en önemli elementtir. % Cr miktarı arttıkça paslanmazlık özelliği artar. Krom elementi, çeliğin yüzeyinde oluşturduğu pasif oksit tabakası ile çeliği paslanmaya karşı korur. Güçlü ferrit yapıcı özelliği vardır.

Mekanik dayanımı ve korozyon dayanımı arttırmak amacıyla eklenir

Ferrit yapıcı bir elementtir.Çeliğin oksidasyona olan dayanımını arttırır. Mukavvemeti arttırır.

Çeliğin mekanik dayanımını ve sertliğini arttırır.Karbonun fazla olması paslanmazlık özelliğini, soğuk şekil verme ve kaynak edilebilirlik özelliklerini kötü etkiler.

Kuvvetli karbür yapıcı özelliği vardır ve sertliği artırır. Çelik üretimi esnasında deoksidan olarak da kullanılır. Tane inceltici etkiye sahiptir.

Paslanmaz çeliklere östenitik yapı kazandırmak için katılır. Nikelin çeliğe katılmasıyla, çelik kırılganlığı azalır böylece tok bir yapıya sahip olur. Ayrıca asidik ortamlara dayanımı da arttırır.

Paslanmaz çeliklerin şekillendirilebilirliğini ve asitlere olan dayanımını bir miktar arttırmak için eklenir.

Paslanmaz çeliklerin yüksek sıcaklık dayanımını arttırmak için eklenir.Mangan ayrıca, östenitik yapıcı bir elementtir ve nikel yerine de kullanılabilir.

Östenit yapıcı bir elementtir. Mekanik dayanımı arttırır,fakat ferritik çeliklerde çeliğin tokluğunu azaltır.

Paslanmaz çelik tipi seçilirken kullanıldığı yere uygun bir seçim yapılması önemlidir.

Seçim yapılırken, fiyat da göz önüne alınmalıdır ancak; fiyat önem sırasında ilk sıralarda yer alırsa, kullanım açısından ileride problemler ile karşılaşmak muhtemeldir. Çeliğin kullanıldığı yer ve satın alınacak malzemenin özellikleri doğru bir şekilde eşleştirilir ise, alınacak paslanmaz çelik uzun yıllar problem çıkmadan kullanılabilir. Temin edilen malzemenin fiyatı ucuz olduğu için tercih edildiyse, ilerde bunun tutarı tüketiciye daha pahalıya mal olabilir. Örneğin 316 kalite paslanmaz çelik kullanılması gereken bir yerde tasarruf yapılarak 304 kalite paslanmaz çelik kullanılırsa,

ilk etapta tasarruf yapılıyor gibi gözükse de, yanlış malzeme seçimi ilerde daha büyük problemlere neden olabilmektedir.

∙ Malzemenin korozyon dayanımı

∙ Malzemenin mekanik dayanımı

∙ Malzemenin fiziksek özellikleri

∙ Malzemenin yüzey özellikleri

∙ Kullanılacak ortam sıcaklığı

∙ Ne gibi korozif etkenlere karşı kullanılacağı önem taşımaktadır.

Dünyada metal teknolojilerinin pek çok tanımlama ifadeleri bulunmaktadır. Esas olarak her malzeme çeşidi belli kurallar ve bu kuralların dikte ettirdiği normların ölçü ve imalat şekillerine göre üretilmektedir. Bu tanımlanan ve çerçevesi çizilen kurallar ülkeden ülkeye değişiklik göstermiş olsa da bilimsel çalışmaların odaklandığı merkezlerin başta Amerika ve Avrupa ülkeleri olduğu göz önünde bulundurulmalıdır. Bu ülkelerin standartların belirlenmesindeki oluşturduğu komisyonlar değişik tarihlerde yayımladıkları ölçü-norm, imalat şekli ve imalatta ölçüm belirsizliği kavramından ortaya çıkan tolerans sapmaları ve nihayetinde üretimin kalite kontrol ve son kullanıcıya ulaştırılmasındaki güvence anlayışı ile birlikte uygulanan tahribatlı fiziksel metalojik testlerle beraber tahribatsız testlerin de parametrik işleyişlerini yazılı olarak beyan etmişlerdir.

Başlıca standartlar Amerika, Avrupa ve Evrensel ISO (International Organization for Standardization)olarak üç temel çatı altında toplanmıştır. Genel olarak tüm metodolijide kullanılan standartlar ve kısaltma birimleri yandaki tabloda verilmiştir;

AISI American Iron and Steel Institute

ANSI American National Standards

ASME American Society of Mechanical Engineers

ASTM American Society for Testing and Materials

DIN Deutsches Institute for Normung

ISO International Organization for Standardization

SMS: SwedIsh MIlk Standard

İhtiyaçlarımıza uygun ürünü, piyasamızdan temin ederken aşağıda sıralanan özellikleri satın alma kuralları olarak benimsemek durumunda sistemlerinizi doğru malzemeyle, en uygun fiyatlarla ve sağlıklı bir şekilde kurmuş olacaksınız;

1-Ortam şartlarına uygun, paslanmaz kalitesinin tespiti.

2-Basınç, sıcaklık ve ortam şartlarının gereği olan malzemenin ölçüsünün tespiti.

3-Satın alınan her ürünün bağımsız Lloyd kuruluşu onaylı bir üreticiden EN 10204:2004 3.1 sertifikaya sahip olması gerekliliğinin kontrolü yapılmalıdır.

4-Ürünü üreten kuruluşun menşeinin sorgulanması gerekmektedir.

5-Güvenilir ve markalaşmış üretici veya aynı anlamda stokçu firma ile çalışılması tercihinin irdelenmesi.

6-Siparişlerden önce malzeme kalitesinin yerinde kontrolü ve bahsi geçen sertifikaların doğrulanması gerekmektedir.

No. 0: Sıcak hadde, tavlı

No. 1: Sıcak hadde, tavlı ve pasivasyon yapılmış

No. 2D: Soğuk hadde, tavlı, asitle temizlenmiş ve pasivasyon yapılmış

No. 2B: Soğuk hadde, tavlı, asitle temizlenmiş ve pasivasyon yapılmış ( ekstra parlak haddelenmiş )

No. 2BA: Soğuk hadde, parlak tavlı, asitle temizlenmiş ve pasivasyon yapılmış

No. 3: Mekanik olarak kaba işlenmiş yüzey

No. 4: Fırçalı yüzey

No. 5: Satineli yüzey

No. 6: Mat yüzey

No. 7: Parlak yüzey

No. 8: Ayna yüzey